Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak ve Türkiye-AB ekonomik ilişkilerinin potansiyelini tam olarak ortaya çıkarmak açısından stratejik bir zorunluluk haline geldiğini vurguladı.
Çok Taraflı Ticaret Sisteminde Güncel Durum
Bakan Bolat, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Brüksel Temsilciliğinde, Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) ve Eurochambres işbirliğiyle düzenlenen “Çok Taraflı Ticaret Sisteminin Canlandırılması” başlıklı üst düzey toplantının açılışında konuştu. Bolat, küresel ticaretin giderek daha öngörülemez hale geldiği, korumacılığın ve tek taraflı önlemlerin arttığı bir dönemde bulunduklarını belirtti. Ayrıca ticaretin, yüksek belirsizlik ve derin jeopolitik risklerle şekillendiği bir ortamda işlediğini ifade etti.
Bolat, ülkelerin tedarikçilerini ve ticaret ortaklarını çeşitlendirme arayışında olduğunu, piyasalarda güvenlik ve egemenliğin ticaret politikalarının merkezine yerleştiğini kaydetti. Küresel ekonominin daha parçalı ve müdahaleci politikalara yöneldiğini, bazı bölgelerde ise ticaretin daha fazla iklim odaklı hale geldiğini belirtti.
Türkiye’nin Çok Taraflı Ticaret Sistemine Katkısı
Bakan Bolat, çok taraflı ticaret sisteminin ciddi sınamalarla karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) reformunun sistemin güvenilirliğini ve etkinliğini korumak için bir gereklilik olduğunu söyledi. “Tüm taraflar için adil bir ticaret çerçevesi oluşturacak ortak yaklaşımlara odaklanmak önemli” diyen Bolat, mevcut tıkanıklığın üye ülkeler arasındaki güven kaybından kaynaklandığını belirtti.
Türkiye’nin küresel ticarette adaletin ve eşit rekabet koşullarının güçlendirilmesine büyük önem verdiğini vurgulayan Bolat, sübvansiyonlar, aşırı kapasiteye yol açan politikalar ve ticareti bozucu uygulamalar üzerine daha fazla çalışma yapılması gerektiğini ifade etti. Türkiye’nin, DTÖ kapsamındaki müzakerelerde yapıcı ve açık fikirli şekilde yer almaya devam edeceğini söyledi.
E-ticaret Moratoryumuna İlişkin Gelişmeler
Bolat, DTÖ’nün geçtiğimiz ay Kamerun’da düzenlenen 14. Bakanlar Toplantısı’nda, Türkiye’nin e-ticaret moratoryumunun iki yıl daha uzatılmasına onay verdiğini ve daha uzun vadeli bir uzatmanın elektronik iletimlerin kapsamı ve tanımına ilişkin ortak anlayışa dayanması gerektiğini belirtti. Dijitalleşen ekonomide bu moratoryumun, özellikle gelişmekte olan ülkelerin politika alanını kısıtlamaması gerektiğini kaydetti.
Türkiye-AB Ekonomik İş Birliği ve Gümrük Birliği’nin Rolü
Bakan Bolat, Türkiye’nin çok taraflı ticaret sistemini güçlendirme çabalarının, Avrupa Birliği (AB) gibi önemli ortaklarla yürütülen iş birlikleriyle tamamlandığını belirtti. “Bu yıl, hem DTÖ’nün hem de Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin kuruluşunun 30. yılı. AB, Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olmaya devam ederken, Türkiye de AB’nin beşinci büyük ticaret ortağıdır. Türkiye-AB ticaret hacmi 1995’te 27 milyar dolardan, geçen yıl 233 milyar dolara yükseldi.” dedi.
Türkiye’nin çektiği yaklaşık 289 milyar dolarlık doğrudan yatırımın büyük bölümünün Avrupa’dan geldiğini ifade eden Bolat, Gümrük Birliği sayesinde Türkiye’nin Avrupa değer zincirlerinin ayrılmaz parçası haline geldiğini ve özellikle imalat sanayisinde daha dayanıklı ve güvenli tedarik zincirlerine katkı sağladığını belirtti.
AB Komisyonu’nun açıkladığı Sanayi Hızlandırıcı Yasa taslağının, AB menşeli kavramının yorumlanmasında Türkiye’yi de kapsayan hukuki bir zemin sunduğunu; ancak taslaktaki bazı belirsizliklerin giderilmesi gerektiğini vurguladı.
Derin Ekonomik Entegrasyonun Önemi ve Gelecek Perspektifi
Bakan Bolat, AB’nin 2026’dan itibaren uygulamayı planladığı yeni tedbirlerin “derin ekonomik entegrasyonu” zayıflatma riski taşıdığını, Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamındaki statüsünün dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Tüm bu gelişmeler ışığında, Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin hem tedarik zinciri dayanıklılığı hem de Türkiye-AB ekonomik ilişkileri açısından stratejik bir zorunluluk olduğu tekrarlandı.
Ortak çabalar ve ileriye dönük vizyon ile mevcut zorlukların fırsata çevrilebileceğine işaret eden Bolat, “Türkiye ve AB için daha kapsayıcı, dayanıklı ve müreffeh bir gelecek inşa edebiliriz. Bu yaklaşım, çok taraflı ticaret sistemi için de olumlu sonuçlar doğuracaktır.” dedi.
Toplantıya Türkiye’nin AB nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Yaprak Balkan, üst düzey AB yetkilileri, TOBB Başkanı ve Eurochambres Başkan Yardımcısı Rifat Hisarcıklıoğlu ile diğer temsilciler katıldı.
Fotoğraf Galerisi
